Het actief betrekken van de werkzoekende bij zijn of haar re-integratie vergroot de slaagkans van het traject. In het vandaag gepubliceerde advies ’Sturen op zelfsturing’ pleit de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) voor het meer inzetten van zelfsturing in de re-integratiepraktijk. De RWI beschrijft de meerwaarde hiervan en laat zien aan welke voorwaarden moet worden voldaan om vaker zelfsturing in re-integratietrajecten toe te kunnen passen.
Bij zelfsturing gaat het erom de werkzoekende actief te betrekken bij zijn re-integratie. Dit betekent dat de werkzoekende vanaf de start meedenkt en waar mogelijk inspraak krijgt bij de vormgeving en inhoud van het re-integratietraject. Zelfsturing vergroot de motivatie van de cliënt, voorkomt weerstand en zorgt voor een beter passend traject. Het past in het streven om mensen meer verantwoordelijkheid te geven voor hun eigen re-integratie. Bestaande gemeentelijke initiatieven, veelal gericht op ‘empowerment’ van uitkeringsgerechtigden, laten zien dat hiermee positieve resultaten geboekt worden.
De RWI beseft dat niet alle werkzoekenden in staat zijn om de regie over de eigen re-integratie op zich te nemen. Veel werkzoekenden zullen een grote mate van begeleiding nodig hebben. Toch is het ook bij werkzoekenden die ver van de arbeidsmarkt af staan, de moeite waard om te werken aan het vermogen om zelf het initiatief te nemen. De arbeidsmarkt vraagt om werknemers die zelf plannen maken en zelf initiatief nemen. Door te sturen op zelfsturing wordt dan ook geïnvesteerd in voor de arbeidsmarkt belangrijke competenties van werkzoekenden.
De RWI is van mening dat een werkzoekende pas echt zijn eigen verantwoordelijkheid kan nemen, als hij weet welke re-integratiemogelijkheden er zijn. Die informatie moet dan ook helder, toegankelijk en compleet zijn. Werkzoekenden die gemotiveerd en in staat zijn om die verantwoordelijkheid te nemen zijn vooral gebaat bij praktische informatie en ondersteuning. De RWI constateert dat het de moeite waard is om zelfsturing bij re-integratie verder door te ontwikkelen. Dat vraagt wel om een aantal randvoorwaarden in de uitvoeringspraktijk. Deze randvoorwaarden worden beschreven in het advies 'Sturen op zelfsturing'. Tegelijkertijd brengt de RWI de handreiking ‘Het heft in eigen hand’ uit. Deze handreiking is bedoeld voor re-integratieprofessionals van gemeenten, UWV en re-integratiebedrijven, die het zelfsturend vermogen van hun klanten actief willen bevorderen. De handreiking beschrijft aan de hand van concrete voorbeelden hoe de meest recente inzichten uit de sociale psychologie zijn te vertalen naar de dagelijkse werkpraktijk in de spreekkamer.