‘Er moet een einde komen aan het gegeven dat het arbeidsmarktbeleid bijna voortdurend achter de feiten aanholt.’ Deze oproep tot een meer ‘conjunctuurbewust’ arbeidsmarktbeleid doet Jan van Zijl, voorzitter van de Raad voor Werk en Inkomen, vandaag op het Najaarscongres van de RWI. Nu is het vaak zo dat wanneer vanwege de sociaal-economische toestand bepaalde maatregelen of instrumenten gewenst of noodzakelijk zijn, ze éérst bedacht of ingevoerd moeten worden. Maar op het moment dat ze daadwerkelijk inzetbaar zijn, zijn ze door de weer gewijzigde omstandigheden vaak niet meer nodig. Wanneer deze maatregelen of instrumenten na enige tijd wél weer relevant zijn, blijken ze vaak afgeschaft of wegbezuinigd te zijn.
De forumleden Hans de Boer, Jan van Zijl, Bart Le Blanc en Bert de Vries (vlnr) in discussie met de zaal.
Het is een fenomeen dat zich al decennia voordoet, ongeacht de politieke kleur van de achtereenvolgende kabinetten. Om dit probleem op te lossen zijn volgens Van Zijl aan de ene kant stabiele, realistische beleids- en financiële kaders vereist en aan de andere kant een breed scala aan flexibel in te zetten instrumenten. Hiermee kunnen de partijen op de arbeidsmarkt vervolgens snel en adequaat reageren op conjuncturele schommelingen, zonder dat er steeds een tijdrovend proces van wet- en regelgeving aan vooraf hoeft te gaan. De voorzitter van de RWI, het overleg- en adviesorgaan van werkgevers, werknemers en gemeenten, pleit hiermee voor een systematiek die de arbeidsmarkt minder overlaat aan de grillen van de conjunctuur. Meer stabiliteit en continuïteit in het arbeidsmarktbeleid kan onder andere een effectieve bestrijding van de werkloosheid en verhoging van de arbeidsparticipatie ten goede komen.
Annette van Trigt vraagt staatssecretaris Mark Rutte om zijn reactie
Van Zijl noemt deze principiële wijziging van het arbeidsmarktbeleid ‘een soort Stabiliteitspact’. Tweede Kamer en kabinet scheppen als ‘marktmeesters’ de (rand)voorwaarden, door voor langere tijd de financiële en beleidsmatige kaders vast te stellen; met daarbij een rijk geschakeerd en flexibel inzetbaar instrumentarium voor de concrete, praktische toepassingen van arbeidsmarktbeleid. Werkgevers, werknemers en gemeenten zitten daarbij ‘aan de knoppen’ en kunnen binnen de door de landelijke overheid gestelde kaders snel reageren op wijzigingen in de economische conjunctuur. De beschikbare middelen en instrumenten worden immers niet meer ingeperkt door de conjuncturele situatie. Naast bijstelling van de kaders, is het ook aan de politiek om maatschappelijke thema’s als vergrijzing, integratie en arbeidsparticipatie van minderheden en flexibilisering van de arbeidsmarkt aan de vastgestelde kaders te toetsen.
Ruim 200 externe deelnemers waren aanwezig bij het RWI Najaarscongres 2003